Τα Βαλκάνια μοιάζουν με ένα απέραντο τραπέζι μπιλιάρδου: Φόβος για εκρηκτικές καραμπόλες

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΑΦΙΔΑ

Έντονη κινητικότητα παρατηρείται τα τελευταία 24ωρα στην περιοχή των πολύπαθων Βαλκανίων, με τους πρωταγωνιστές των εξελίξεων να ακροβατούν στο όριο δυνητικά έκρυθμων υποτροπών.

Το δημοψήφισμα της Κυριακής στην ΠΓΔΜ για το ονοματολογικό των Σκοπίων μπορεί να βρέθηκε στην κορυφή της διεθνούς ειδησεογραφίας μονοπωλώντας το ενδιαφέρον.

Παράλληλα ωστόσο, οι εξελίξεις στο βαλκανικό μέτωπο τρέχουν, με τις εστίες της ανησυχίας να πολλαπλασιάζονται. Σέρβοι και Αλβανοκοσοβάροι κοντράρονται για το μέλλον διαφιλονικούμενων εδαφών (όπως είναι λίμνη Γκάζιβοντε στα σύνορα Σερβίας-Κοσόβου), δοκιμάζοντας όρια και αν(τ)οχές.

– Ο Κοσοβάρος πρόεδρος Χασίμ Θάτσι (που έχει διατελέσει και πολιτικός ηγέτης του Ου Τσε Κα) επέλεξε να πραγματοποιήσει αιφνιδιαστικά το περασμένο Σάββατο «φιλική» επίσκεψη σε διαφιλονικούμενη περιοχή της λίμνης Γκάζιβοντε, συνοδευόμενος από τον αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών του Κοσόβου, τον αρχηγό της αστυνομίας, δημοσιογράφους (για να καταγράψουν τα τεκταινόμενα) και περίπου 60 πάνοπλους Κοσοβάρους κομάντο.

Ο Θάτσι επέλεξε να επισκεφθεί μια διαφιλονικούμενη περιοχή εντός των ορίων του σερβικά πλειοψηφικού, αυτοδιοικούμενου Βορείου Κοσσυφοπεδίου. Διόλου τυχαία, την ίδια περιοχή, είχε επισκεφθεί πριν από περίπου τρεις εβδομάδες και ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Στην τεχνητή λίμνη Γκάζιβοντε βρίσκεται, επίσης, προσδίδοντας πρόσθετη γεωστρατηγική αξία, και ένα υδροηλεκτρικό εργοστάσιο, κομβικής σημασίας για την ενεργειακή τροφοδοσία συνολικά του Κοσσοφοπεδίου.

Με δεδομένα τα παραπάνω, μπορεί κανείς να ερμηνεύσει και την άμεση σκληρή αντίδραση του Βελιγραδίου, με τον πρόεδρο της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, να θέτει σε κατάσταση υψίστης ετοιμότητας το σύνολο των ενόπλων (στρατιωτικών και αστυνομικών) δυνάμεων της χώρας. Παράλληλα, το Βελιγράδι έσπευσε να ενημερώσει και τον διεθνή παράγοντα (NATO, EE) προειδοποιώντας ότι «δεν πρόκειται να ανεχθεί καμία μορφή βίας εναντίον των Σέρβων».

Διόλου τυχαία άλλωστε, ακριβώς την ίδια ώρα που ο Θάτσι έδινε… παράσταση με φόντο την λίμνη Γκάζιβοντε στο βορρά, πίσω στην πρωτεύουσα Πρίστινα η αντιπολίτευση (Vetevendosje) πραγματοποιούσε συγκέντρωση με τη συμμετοχή χιλιάδων πολιτών ενάντια στο ενδεχόμενο «διόρθωσης» των συνόρων με τη Σερβία, κατηγορώντας συγκεκριμένα τον Κοσοβάρο πρόεδρο ως εθνικό μειοδότη.

Υπενθυμίζεται ότι Βελιγράδι και Πρίστινα εμφανίστηκαν προ μηνών να συζητούν ακόμη και την προοπτική της μεταξύ τους ανταλλαγής εδαφών, εάν κάτι τέτοιο μπορεί να ανοίξει το δρόμο προς την αναγνώριση του Κοσόβου από την Σερβία και την ένταξη αμφότερων στην ΕΕ μετά το 2025.

Κατά «σύμπτωση», οι επαφές Ρωσίας-Σερβίας επίσης εντείνονται στη σκιά των ουκ ολίγων εξελίξεων που τρέχουν αυτήν την περίοδο στα Βαλκάνια.

Ο Μίλοραντ Ντόντικ, πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας (Ρεπούμπλικα Σρπσκα), βρέθηκε την Κυριακή στο Σότσι της Μαύρης Θάλασσας, όπου είχε συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο Βλάντιμιρ Πούτιν. Το τετ-α-τετ, που είναι το δεύτερο μεταξύ των δύο ηγετών φέτος, έγινε προφανώς για να σταλεί ένα φιλοσερβικό μήνυμα εν όψει των γενικών εκλογών που διεξάγονται την ερχόμενη Κυριακή στην Βοσνία Ερζεγοβίνη.

«Το θέμα του Κοσόβου πρόκειται φυσικά να τεθεί κατά προτεραιότητα στις συνομιλίες», σχολίασε ο ίδιος ο Βούτσιτς. «Θα ενημερώσουμε τον Πούτιν για τις τελευταίες εξελίξεις. Θα ζητήσουμε τη στήριξη και τις συμβουλές του», συνέχισε ο Σέρβος.

Πηγή: Εφημερίδα “Έθνος” (1/10/2018), hellasjournal.com