1,57 δισεκατομμύρια ευρώ οι αλβανικές επενδύσεις στο εξωτερικό

Σταδιακή αλλά σταθερή αύξηση παρουσίασαν τα τελευταία χρόνια οι επενδύσεις που πραγματοποιούν αλβανικές επιχειρήσεις και ιδιώτες εκτός της χώρας. Μεταξύ 2017 και 2024, η Αλβανία κατέγραψε σημαντική πρόοδο στην εξαγωγή κεφαλαίων προς το εξωτερικό.

Σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Βιέννης για Οικονομικές Μελέτες (wiiw), οι άμεσες ξένες επενδύσεις που προέρχονται από την Αλβανία αυξήθηκαν σχεδόν κατά τέσσερις φορές μέσα σε επτά χρόνια: από 393 εκατ. ευρώ το 2017 έφτασαν τα 1,57 δισ. ευρώ το 2024.

Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις της χώρας, κυρίως στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, των κατασκευών, των τραπεζικών υπηρεσιών και της ενέργειας, διευρύνουν τη δραστηριότητά τους στις γειτονικές αγορές. Επενδυτικά βήματα έχουν γίνει ιδιαίτερα στο Κοσσυφοπέδιο, στα Σκόπια και σε άλλες περιοχές των Δυτικών Βαλκανίων, είτε με το άνοιγμα θυγατρικών είτε μέσω στρατηγικών συνεργασιών.

Ταυτόχρονα, εύρωστες οικογένειες και επιχειρηματικά σχήματα που συγκέντρωσαν σημαντικό κεφάλαιο την τελευταία δεκαετία επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις τοποθετήσεις τους μέσω επενδύσεων σε χώρες με χαμηλό λειτουργικό κόστος ή με ισχυρούς πολιτισμικούς και γλωσσικούς δεσμούς, όπως το Κοσσυφοπέδιο.

Η πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και οι διμερείς περιφερειακές συμφωνίες έχουν συμβάλει στη διευκόλυνση των ροών κεφαλαίου.

Ένα επιπλέον κίνητρο για την εγκατάσταση δραστηριοτήτων εκτός Αλβανίας είναι τα ευνοϊκότερα φορολογικά καθεστώτα που προσφέρουν ορισμένες χώρες της περιοχής, με την Κοσσυφοπεδική και τη Σκοπιανή αγορά να προσελκύουν ιδιαίτερα τις αλβανικές επιχειρήσεις. Πολλές από αυτές χρησιμοποιούν τα κράτη αυτά ως έδρες καταγραφής ή λειτουργίας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επενδύσεις εκτός συνόρων προέρχονται από κεφάλαια που διοχετεύονται σε επιχειρηματικά εγχειρήματα της διασποράς, ιδίως στην Ιταλία, την Ελβετία και τη Γερμανία. Εκεί, Αλβανοί της διασποράς επενδύουν κυρίως σε ακίνητα, μεταφορές και εμπορικές δραστηριότητες.

Ωστόσο, η Αλβανία εξακολουθεί να διαθέτει περιορισμένη παραγωγική βάση και λίγες μεγάλες επιχειρήσεις ικανές να επεκταθούν σε διεθνές επίπεδο. Το χαμηλό επίπεδο δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και η αδυναμία διείσδυσης σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας αποτελούν σοβαρά εμπόδια για περαιτέρω εξάπλωση στο εξωτερικό.

Στο σύνολο των Δυτικών Βαλκανίων, ο συνολικός όγκος των επενδύσεων στο εξωτερικό ανήλθε το 2024 σε 9,4 δισ. ευρώ. Η Σερβία κατέχει την πρώτη θέση με 5,1 δισ. ευρώ, ενώ ακολουθούν η Αλβανία (1,6 δισ. ευρώ), το Κοσσυφοπέδιο (1,2 δισ. ευρώ) και η Βοσνία (793 εκατ. ευρώ).

Παρά τη σχετική πρόοδο, η Αλβανία και οι γείτονές της παραμένουν σε απόσταση από τα κράτη–μέλη της Ε.Ε. της Ανατολικής Ευρώπης όσον αφορά την ικανότητα εξαγωγής επενδυτικού κεφαλαίου. Οι αναλυτές του Ινστιτούτου της Βιέννης επισημαίνουν ότι για να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα, θα απαιτηθούν βαθύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ενισχυμένη τεχνική υποστήριξη και καλύτερη πρόσβαση σε φθηνότερη χρηματοδότηση.