Στην Αλβανία, η κυβέρνηση έχει εγκρίνει νέο πακέτο συστάσεων με στόχο την αποσυμφόρηση του δικαστικού συστήματος. Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνεται η ενίσχυση της χρήσης της συντομευμένης διαδικασίας και των συμφωνιών ενοχής, οι οποίες μέχρι σήμερα εφαρμόζονται πολύ περιορισμένα από τους εισαγγελείς. Πρόκειται για εργαλεία που θεωρείται ότι μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση των περίπου 140.000 εκκρεμών υποθέσεων στα δικαστήρια της χώρας.

Στις εισαγγελικές αρχές, τόσο σε τοπικό επίπεδο όσο και στο επίπεδο των ειδικών δομών κατά της διαφθοράς, απευθύνεται επίσης η σύσταση να αποφεύγουν αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στις φάσεις των ερευνών.

Σοβαρό βάρος σηκώνει και το Εφετείο, όπου ο αριθμός των εκκρεμών υποθέσεων έχει φτάσει τις 40.000. Η άμεση εκδίκαση υποθέσεων εκτιμάται ότι θα μπορούσε να μειώσει αισθητά τον φόρτο αυτό.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις προφυλακίσεις: επισημαίνεται ότι κάθε απόφαση περιορισμού της ελευθερίας πρέπει να βασίζεται σε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία και να μην είναι αυθαίρετη. Η κυβέρνηση τονίζει ότι τέτοιου είδους μέτρα θα πρέπει να εποπτεύονται αυστηρά από τα δικαστήρια.

Στις συστάσεις για το 2025 ξεχωρίζει η έκκληση για σεβασμό των ατομικών δικαιωμάτων και για εφαρμογή μιας πιο ανεκτικής μορφής δικαιοσύνης, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στις ποινές φυλάκισης, αλλά ενισχύει και εναλλακτικά μέτρα, όπως η κοινωφελής εργασία και οι ποινές υπό όρους.

Παρόλα αυτά, η εικόνα που επικρατεί σήμερα στις αλβανικές φυλακές δείχνει ότι ο αριθμός των προσωρινά κρατουμένων παραμένει υψηλότερος από εκείνον των καταδικασμένων. Συγκεκριμένα, 2.700 άτομα βρίσκονται σε προφυλάκιση, ενώ οι τελεσίδικα καταδικασμένοι κρατούμενοι είναι περίπου 1.600.

Στο πεδίο της καταπολέμησης της διαφθοράς, το 2024 καταγράφηκαν 483 νέες υποθέσεις από τους ειδικούς εισαγγελείς, αριθμός που αντιπροσωπεύει περίπου το 70% του συνολικού τους φόρτου εργασίας. Την ίδια χρονιά, οι τοπικές εισαγγελίες χειρίστηκαν 2.030 υποθέσεις σχετικές με αδικήματα όπως η κατάχρηση εξουσίας, που παραμένει η πιο συχνή μορφή διαφθοράς.