In the information we publish from time to time regarding the Northern Epirus Issue, we encounter various references that have to do either with autonomy or with the implementation of special legal decrees that will ensure equality, equality of citizenship and equality of rights for the Greeks of Northern Epirus.
For these reasons and for the love of our common "blood", the people of Epirus, regardless of borders, from a very early age resisted the gross injustice that isolated them in every respect from their fellow countrymen.
Below we present in modern Greek an unpublished document concerning the Northern Epirus Issue in 1921, a landmark year for the "minority" marginalization of the people of Northern Epirus and for their separation from the other brilliant urban centers of Epirus.
THE RESOLUTION OF THE PEOPLE OF IOANNINA – THE REGIONS AND THE NORTHERN EPIROTES THERE REGARDING THE NORTHERN EPIROTES ISSUE Ο λαός της πόλεως των Ιωαννίνων και των περιχώρων μετά των παρεπιδημούντων και Βορειοηπειρωτών προσφύγων, πληροφορούμενος μετά βαθύτατης οδύνης ότι το βορειοηπειρωτικό ζήτημα, το οποίο το Ανώτατο Διασυμμαχικό Συμβούλιο δια της αποφάσεως αυτού από τη 13η Ιανουαρίου 1920 έλυσε οριστικά και επιδίκασε τμήματα του Αργυροκάστρου και Κορυτσάς εις την μητέρα Ελλάδα σύμφωνα με τα εθνολογικά και ιστορικά αυτής δίκαια. Παραπέμπεται εκ νέου στην αναζήτηση ενώπιον της Γενικής Συνελεύσεως της Κοινωνίας των Εθνών στη Γενεύη, συνεπής στις εκκλήσεις των Αλβανών, συνέρχεται σήμερα την 27η Αυγούστου (9 Σεπτεμβρίου) 1921, σε πάνδημο συλλαλητήριο στην Πλατεία Κωνσταντίνου του Ελευθερωτού και έχει υπόψιν την ελληνικότητα της Βορείου Ηπείρου ως και την ακραιφνή ελληνική συνείδηση του λαού αυτής. Τον ανώτερο ελληνικό πολιτισμό της χώρας αυτής, απέναντι απολίτιστου αλβανικού λαού, αρχέγονης πολιτικής καταστάσεως και τον καθαρά τουρκικό χαρακτήρα της αλβανικής κυβερνήσεως, όλα αυτά τα αναγνωρισμένα από το Ανώτατο Διασυμμαχικό Συμβούλιο μέσω της διατυπωμένης αποφάσεως για την απόδοση αυτών των τμημάτων στη μητέρα Ελλάδα, 1st It strongly protests against any pursuit of the Northern Epirus issue and the revision of the aforementioned decision and declares that any other new action constitutes a gross injustice, incompatible with the high and just sentiments of civilized peoples and the struggles for justice of the allied states. 3rd. Διακηρύσσει ενώπιον του πολιτισμένου κόσμου ότι την ελευθερία της Β. Ηπείρου, ανακτημένη δια του αυτονομιακού αγώνα, του 1913 και καθαγιασμένη δια μεγάλων θυσιών αίματος, θέλει προασπίσει με κάθε θυσία και θα αποκρούσει μέσω συναγερμού σε όλα τα τέκνα. Δυσμενή λύση και επιβουλή της ελευθερίας του και ότι αδυνατεί να υποκύψει στο μεγάλο αδίκημα της αποσπάσεως της ελληνικής Βορείου Ηπείρου από τη μητέρα Ελλάδα, ανεξαρτήτως κάθε ενέργειας ή αποφάσεως και αυτής της ελληνικής κυβέρνησης.
Αυτή η λαϊκή πρωτοβουλία του 1921 αποκαλύπτει διαχρονικές εθνικές διεκδικήσεις. Ένα σημαντικό ιστορικό τεκμήριο με ευρύτερη γεωπολιτική ανάλυση.
Μια κίνηση με σαφές πολιτικό μήνυμα. Οι λαϊκές αποφάσεις τότε διαμόρφωναν τις διπλωματικές ισορροπίες στην περιοχή, αναδεικνύοντας πάγιες διεκδικήσεις.
πολύ ενδιαφέρον να βλέπουμε πώς κινητοποιούνταν οι άνθρωποι τότε. δείχνει τη σημασία που είχαν αυτά τα ζητήματα.