The French Albanologist Gilles de Rapper reports several facts regarding the Orthodox Albanian-speaking (bilingual in the past) people of Liuntzio in the Gjirokastër Region.
It is worth mentioning that among what he states, the confusion of the consciousness of the people who over the centuries had become Albanian-speaking and subsequently (several of them) gradually integrated into the modern Albanian idea - consciousness, as a result of their isolation from the rest of the Greek element, which Hoxha fought to preserve in many ways, is strongly perceived.
However, nowadays many of them, and in fact descendants of Great benefactors Of epirus, are proud of their greek origin and conscience.
Below are the interesting facts:
A) Regarding national identity:
1. Οι Λουντζιώτες ως προς την εθνική ταυτότητα χωρίστηκαν σε δύο πλευρές. Αυτοί που υποστήριζαν ότι είναι Αλβανοί κι αυτοί που υποστήριζαν ότι είναι Έλληνες. Ωστόσο οι δεύτεροι “επέμειναν”, όπως ο ίδιος αναφέρει επί λέξει, στην ελληνικότητα. Εμμέσως λοιπόν συνάγεται το συμπέρασμα ότι όλοι οι Λουντζιώτες μέχρι τότε θεωρούσαν τους εαυτούς τους Έλληνες. Συνεπώς αυτοί που είχαν ενταχθεί στο αλβανικό εθνικό κίνημα, ήταν αυτοί που έπαψαν να υποστηρίζουν αυτό που ήταν μέχρι χθες και στην ουσία εν μία νυκτί άλλαξαν εθνικότητα.
2. Αυτοί που είχαν ενταχθεί στο αλβανικό εθνικό κίνημα ήταν κυρίως όσοι είχαν μεταναστεύσει στην Κων/πόλη (κουρμπέτ). Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί αν παρατηρήσει κάποιος, οι αλβανιστές χριστιανοί ήταν κυρίως αυτοί που είχαν μεταναστεύσει είτε στην Αμερική, είτε στην Ρουμανία, είτε στην Κων/πολη. Αυτό συνέβαινε γιατί σε αυτά τα μεγάλα αστικά κέντρα υποδοχής μεταναστών, μεταξύ των οποίων και αλβανόφωνοι Χριστιανοί, δραστηριοποιούνταν σε μεγαλύτερο βαθμό η αλβανική προπαγάνδα, η οποία χρηματοδοτούνταν από την Αυστρία και την Ιταλία. Επίσης οι μετανάστες συνήθως είναι πιο φιλόδοξοι κι έτσι ανάμεσά τους υπήρχαν αρκετοί τυχοδιώκτες που μετέβαλλαν τη συνείδηση τους σε αλβανική λόγω συμφέροντος.
3. Despite this, the people of Lountzio, whether in Constantinople or in America, declared themselves to be mostly Greeks.
4. In Lountzi, a process of Albanianization began after the establishment of the Albanian state (1913).
5. Many families of Lountzi who supported Greek identity abandoned Lountzi during and after the Greek Civil War and fled to Greece.
B) Regarding their Muslim neighbors:
1. Οι Λιουντζιώτες έχουν ανέκαθεν αμοιβαίο μίσος με την γειτονική μουσουλμανική περιοχή Κουρβελέσι, καθώς και με τους κατοίκους του χωριού Erind, το μοναδικό μουσουλμανικό χωριό στη Λιούντζη. Οι Κουρβελεσιώτες, όπως υποστηρίζουν οι Λιουντζιώτες, διέπρατταν ληστείες και απαγωγές σε βάρος τους κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, ήταν οπαδοί του Balli Kombetar (Εθνικό Αλβανικό Μέτωπο/ συμμάχων των ΝΑΖΙ) κατά τη διάρκεια του ΒΠΠ και το 1997, κατά τη διάρκεια των αναταραχών στην Αλβανία, τους επιτίθονταν συνεχώς.
2. The villages of Liountzi were all Orthodox in the past except for the village of Erind (Eridi) where the majority are Muslims.
3. The muslim villages Of Asim zenel And Arshi lengo, which are currently located In liountzi, were established After the second world war and their inhabitants come from the Neighboring Muslim region of kourvelesi. some muslims also Settled The Christian Villages Of Karjan, Agios Theodoros, valare And Suhë.
This was done by Enver Hoxha with the aim of creating a Muslim security zone between the Greek-speaking (recognized as a minority today) area of Dropoli and Liountzi with the ultimate goal of Albanianizing the people of Liountzi. Rapper of course claims that this was done to prevent the Hellenization of the people of Liountzi, but this seems ridiculous of course. Who was in danger of Hellenizing an area that had already belonged to the Albanian state for over 30 years?
So the people of Lyon, even after the Second World War, insisted on being Greek. Thus, E. Hoxha sent Muslims to the region to make it more mixed and in time to de-Hellenize it.
«Μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα, ωστόσο, κατά την περίοδο του κουρμπέτ, οι Λιουντζιώτες κινούνταν μεταξύ δύο ακραίων θέσεων σχετικά με την εθνοτική και εθνική σχέση. Από τη μία πλευρά, υπήρχαν εκείνοι που εντάχθηκαν στο αλβανικό εθνικό κίνημα, ειδικά στην Κωνσταντινούπολη, και προσπάθησαν να διαδώσουν ένα συναίσθημα Αλβανών που ανήκουν στη Λιούντζη. Οι γνωστοί Κότο Χότζης (1825-1895) και Παντελής Σωτήρης (1843-1891), που συμμετείχαν στο άνοιγμα του πρώτου αλβανικού σχολείου στην Κορυτσά το 1887, ήταν και οι δύο από την Λιούντζη (από τα χωριά Κεστοράτι και Σέλτση).
On the other hand, there were those who insisted on the Greekness of the people of Lyon and were opposed to the development of an Albanian national identity among the Christians.
We remember here the names of famous people
Christakis (1820-1898) and George (1863-1920) Zografos – the latter was head of the Autonomous Government of Northern Epirus in Gjirokastra during the First World War – and Vangelis Zappas (1800-1865), all from Liountzi (Kestorati and Lampovo of Zappas). Between these two extreme positions was the majority of people, and it is almost impossible today to say how they perceived themselves.
What is certain is that, in the context of the kurbet (foreignership), most declared themselves Greek: the memories of the kurbet show that in Constantinople the people of Liuntzio lived together with other Orthodox Christians from Greece and went to the same churches and were part of the Greek minority there. And in America, it seemed easier, or more meaningful, to declare themselves as Greek and not as Albanian…
…Αυτές οι ρευστές ταυτότητες επρόκειτο να κρυσταλλωθούν τη στιγμή της δημιουργίας του αλβανικού κράτους (1913) και κατά τη διάρκεια της ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΞΑΛΒΑΝΙΣΜΟΥ που ακολούθησε. Η Λιούντζη συμπεριλήφθηκε στον ορισμό της Βόρειας Ηπείρου ως χώρας του Ελληνισμούθα έπρεπε να είχε δοθεί στο ελληνικό κράτος το 1913, και πολλές οικογένειες ΕΓΚΑΤΕΛΕΙΨΑΝ την περιοχή και την Αλβανία, κατά τη διάρκεια και μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, για να αποφύγουν να γίνουν πολίτες στο νέο αλβανικό κράτος.
These people are called filogrek (philhellenes) in Albanian propaganda and it seems that they were powerful enough at times to force pro-Albanian families to leave Lyon.
Για παράδειγμα, για την περίοδο του μεσοπολέμου, το χωριό Σέλτση λέγεται ότι ήταν «γεμάτο από filogrek» και ένας πληροφοριοδότης μου είπε την ιστορία του πατέρα του συζύγου της, ο οποίος εγκατέλειψε κρυφά το χωριό μια νύχτα με τη σύζυγό του, αφού ο ξάδελφος του είπε ότι η φιλο-Αλβανική δέσμευσή του δεν ευχαρίστησε μια ισχυρή φιλο-ελληνική οικογένεια. Έφυγαν για την Αμερική, ενώ η φιλο-ελληνική οικογένεια τελικά έφυγε για την Ελλάδα. Το σπίτι τους καταλαμβάνεται τώρα από μια οικογένεια Βλάχων.
It should be noted that THE DEVELOPMENT OF THESE NATIONAL FEELINGS DID NOT AUTOMATICALLY FOLLOW THE LINGUISTIC BORDERS between Greeks and Albanians. The stress on language as a criterion of national identification was probably stronger in the minds of nationalist activists and members of the international border-drawing commission than among the local population.».
«Επιμένοντας στη θρησκευτική τους σχέση, και ειδικά μπροστά σε έναν Γάλλο και φερόμενο ως Χριστιανό ανθρωπολόγο, οι Λιουντζιώτες αντιτίθενται στον άλλο κύριο θρησκευτικό πληθυσμό της περιοχής, τους Μουσουλμάνους. Αυτή η αντίθεση εκφράζεται σε διαφορετικά επίπεδα. Πρώτα στρέφεται εναντίον των μουσουλμάνων Λιουντζιωτών, οι περισσότεροι από τους οποίους θεωρούνται ΞΕΝΟΙ /ΕΡΧΟΜΕΝΟΙ (të ardhur), καθώς μετακόμισαν από την Λιαπουριά (Κουρβελέσι) στη Λιντζουριά πριν και μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η αίσθηση της ετερότητας δεν οφείλεται μόνο στην προέλευσή τους εκτός της Λιούντζης, αλλά κυρίως στο γεγονός ότι είναι ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΙ (οι Χριστιανοί μετακόμισαν από άλλα μέρη στη Λιούντζη ταυτόχρονα, αλλά η καταγωγή τους γενικά ξεχνιέται σήμερα ή δεν θεωρείται σχετική). Οι μουσουλμάνοι από την Erind – το μόνο χωριό στην Λιούντζη που είναι μουσουλμάνοι στην πλειοψηφία δεν θεωρούνται ως απόγονοι μεταναστών από άλλες μουσουλμανικές περιοχές, αλλά είναι ωστόσο σίγουρα διαφορετικοί και οι σχέσεις μεταξύ της Erind και των γειτονικών χωριών χαρακτηρίζονται από τα ίδια στερεότυπα. Οι σχέσεις μεταξύ Μουσουλμάνων και Χριστιανών είναι συνήθως: οι άνθρωποι από την Erind λέγεται ότι είναι βίαιοι και βρώμικοι, δεν έχουν πολιτισμό και ότι είναι υπεύθυνοι για οτιδήποτε κακό συμβαίνει στην περιοχή.
Σε άλλο επίπεδο, οι χριστιανοί Λιουντζιώτες εναντιώνονται στη γειτονική περιοχή Κουρβελέσι, στη Λιαπουριά. Αυτή η αντίθεση εκφράζεται με δύο τρόπους: λέγοντας ιστορίες που σχετίζονται με ΓΕΓΟΝΟΤΑ που χρονολογούνται από ένα αόριστο «πριν» (më përpara) και παρουσιάζοντας πιο πρόσφατα γεγονότα, ειδικά εκείνα του 1997, ΩΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΩΝ. Στις ιστορίες που λένε οι Λιουντζιώτες για το κουρμπέτ, οι ΛΙΑΠΗΔΕΣ συχνά απεικονίζονταν ως ΛΗΣΤΕΣ που ληστεύουν τους πλούσιους του κουρμπετ κατά την επιστροφή τους από την Κωνσταντινούπολη, απήγαγαν χωρικούς για να λύσουν τις οικογένειές τους και οργάνωσαν αποστολές για να κλέψουν πρόβατα από τους Χριστιανούς. Και πάλι στις ιστορίες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, οι Λιάπηδες (και οι Μουσουλμάνοι γενικά, συμπεριλαμβανομένων των κατοίκων του Λιμποχόβου και του Λαζαράτι) συνδέονται πάντα με τους ΜΠΑΛΙΣΤΕΣ (την κακή πλευρά, από την άποψη των Λιουντζιωτών) των οποίων ο κύριος σκοπός στη μάχη ήταν ΝΑ ΕΠΙΤΕΘΟΥΝ ΣΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ ΛΟΥΝΤΖΙΩΤΕΣ ΩΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ και όχι ως αντιστασιακούς…
…Το χωριό Asim Zenel, που πήρε το όνομά του από έναν κομματικό από το Κουρβελέσι που σκοτώθηκε τον Ιούλιο του 1943, δημιουργήθηκε ως το κέντρο ενός αγροτικού συνεταιρισμού το 1947 στον δρόμο που οδηγούσε από την Λιούντζη προς την Δρόπολη. Οι άνθρωποι που εγκαταστάθηκαν στο νέο χωριό ήταν κυρίως βοσκοί από το Κουρβελέσι και ήταν Μουσουλμάνοι. Το ίδιο συνέβη και για το χωριό Arshi Lengo, ενώ άλλοι μουσουλμάνοι από το Κουρβελέσι εγκαταστάθηκαν στα χωριά της κάτω Λιούντζης (Κάριανη, Άγιος Θεόδωρος, Βαλιαρέ) και στη Σούχα.
As a result, it is not extraordinary to hear today from the people of Lyon, such as one of my informants, a retired engineer living in Tirana, that “IN 1945, A MUSLIM SAFETY ZONE WAS ESTABLISHED BETWEEN DROPOLIS AND LIONZERIA TO STOP THE HELLENISM OF LIONZERIA.
Muslims were considered more decisive against the Greeks. At that time, the danger of Hellenization was real in Lyon.” In the village of Këllëz (Kelezi), people also regret that “Lyond is surrounded by a Muslim security zone by Enver Hoxha, who was himself a Muslim.”
Gilles de Rapper "Better than Muslims, not as good as Greeks. Emigration as experienced and imagined by the Albanian Christians of Lunxhëri"
Greek Issues – Restoration of historical truth
