The alleged "massacre" of Albanians in Tripoli – Facts and Truths

Why did the Albanians descend into the Morea? – When did they decide to negotiate with the Greeks? – The Kolokotronis – Elmaz Bey agreement for their withdrawal – Who and why killed some Albanians after their departure from Tripolitsa? – The safe escape of the Albanians with Greek hostages to Epirus.

In a Twitter post last week, Turkish President Recep Tayyip Erdogan referred to the events of 1821 in Tripoli, writing the following:

Τα φονικότερα όπλα στην Αρχαία Ελλάδα

"We have not forgotten and will never forget the Tripolitsa massacre that took place on September 23, 1821, in which thousands of Muslim Turks, our Albanian brothers and Jews were brutally murdered."

Of course, Erdogan accompanies his post with a painting that has nothing to do with Tripolitsa and 1821, but depicts the Battle of Petrovaradin (1716) where the Ottoman army was completely destroyed by the Austrians. This particular painting is a work by George Philip Rugendes (1666-1742).

We have written two articles about what happened in Tripoli in 1821. The first on September 23, 2018, entitled: “September 23, 1821: The Fall of Tripoli” and the second on October 3, 2018, entitled: “What actually happened in Tripoli in 1821?” Today, inspired by Erdogan’s post on Twitter, from which the… fake painting is now absent and there is only a frame (!) we will see if there really was a massacre of Albanians in the city of Morea in 1821.

For what reasons did the Albanians descend into the Morea?

Σύμφωνα με τον Τζορτζ Φίνλεϊ, (Ιστορία της ελληνικής Επαναστάσεως ,Τόμος Α’) οι Αλβανοί που βρίσκονταν μέσα στην Τριπολιτσά ήταν 1.500.Άλλες πηγές κάνουν λόγο για 1.800, ενώ ο Κολοκοτρώνης αναφέρεται σε 2.500 Αλβανούς. Επρόκειτο για μισθοφόρους που υπέφεραν ελάχιστα κατά την πολιορκία της πόλης από τους Έλληνες. Έμπειροι στον ορεινό πόλεμο, θεωρούνταν και ήταν επικίνδυνοι εχθροί των επαναστατών. “Δι’ αυτούς η κακοπάθεια (ταλαιπωρία, κακουχία) των Τούρκων ή το όλως αδιάφορον πράγμα. Η μεγάλη υπόθεση της ζωής των ήτο να συλλέξωσι χρήματα εις την αλλοδαπήν και να τ’ αποκομίσωσιν ασφαλώς εις τα γενέθλια χωρία των εν Αλβανία”, γραφεί ο Φίνλεϊ.

But Dionysios Kokkinos also notes:

"Foreigners to the place (the Albanians) hired men (enn. mercenaries) had come to the Peloponnese with the thirst for plunder and spoils and the profits of an easy war and were already feeling the pain of a siege that they had not foreseen. So they no longer thought except for themselves."

Secret negotiations between Greeks and Albanians

Επικεφαλής των Αλβανών ήταν ο Αχμέτ Ντεμ Μπέης που καταγόταν από τους Φιλιάτες (σήμερα ανήκουν στο νομό Θεσπρωτίας). Δεν είχε τον φανατισμό των Τούρκων, ήταν σχετικά μορφωμένος και γνώριζε κάποιους Ευρωπαίους αλλά και επιφανείς Ελληνες όπως τους Δηληγιάννηδες. Βέβαια όπως γράφει ο Διονύσιος Κόκκινος: «… εις την Βοστίτσαν (Αίγιο) είχε ψήσει (κυριολεκτικά…) και αυτός μερικούς Χριστιανούς αλλά τούτο ευρίσκετο εις το πρόγραμμα των τουρκικών πολεμικών ενεργειών…». Όταν πήγε στην Τριπολιτσά με τους άντρες του έμαθε ότι στην φυλακή του Διοικητηρίου της πόλης ήταν κρατούμενος Μεταξύ άλλων και ο Θοδωράκης Δηληγιάννης.

Ahmet Dem first visited Diligiannis and then communicated with him through a bouloukbashi (commander of a small military force). The Greek leader said to the Ottoman: "Give me your bey and tell him that we have no quarrel with you Arvanites, but with the local Turks. And if you want, I will give you 300,000 groschen and as many lives as you can take from here, and with your chariots and our ships and with rehemia (hostages) to go to your place."

The bouloukbasis conveyed Diligiannis' proposal to Ahmet Dem, who, after secretly consulting with the other Albanian beys and aghas, responded through the officer to Diligiannis:

"Be patient for up to 10 days and we will argue with the Gergisian (local) Turks for our loufedes (our salaries) and for our tainias (our rations) and then we will come a thousand and take you out of prison and hold you from the great Dapia (tambourine) to Kalavrytos and we will all go out together and we will take any other Romans we find ahead and go out with them."

Ο Δηληγιάννης δεν αποκάλυψε στους άλλους έγκλειστους Έλληνες τίποτα για τις διαπραγματεύσεις. Οι Αλβανοί πάντως τήρησαν την υπόσχεσή τους. Λίγες μέρες αργότερα 50 περίπου Αλβανοί αξιωματικοί συγκεντρώθηκαν μπροστά από το διοικητήριο και φώναζαν στον καϊμακάμη (ανώτερο αξιωματούχο): «Δεν ήρθαμε να πουλήσουμε τα άρματά μας για να φυλάξουμε τα χαρέμια τον ντουντούμηδων (έτσι ονόμαζαν περιφρονητικά οι Αλβανοί τους Τούρκους της Ασίας). Θέλουμε τους λουφέδες μας». Το σχέδιο αυτό όμως δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Ο Αχμέτ Ντεμ αρρώστησε μερικές μέρες αργότερα και πέθανε όμως ο σπόρος της διχόνοιας μεταξύ Τούρκων και Αλβανών παρέμεινε.

Οι συνεννοήσεις Ελλήνων και Αλβανών συνεχίστηκαν και μετά τον θάνατο του Αχμέτ Ντεμ. Επικεφαλής των Αλβανών ήταν πλέον ο Ελμάζ μπέης, ο Βελή μπέης και ο γιος του Μίτσα Μπόνου. Καθώς μετά τα τέλη Αυγούστου, η κατάσταση στην Τριπολιτσά είχε γίνει αφόρητη για τους πολιορκημένους, κάποιοι Αλβανοί προσχώρησαν στα ελληνικά στρατεύματα. Ο Διονύσιος Κόκκινος αναφέρει τα επώνυμα τριών από αυτούς: Τσουμάνης, Τζαφέρης και Χαμπίμπης. Όταν ο Χρήστος Στάικος ήρθε από την Ήπειρο στην Τριπολιτσά κομίζοντας πρόταση του Αλή Πασά για ελληνοαλβανική συνεργασία εναντίον των Τούρκων οι Αλβανοί αυτοί μεσολάβησαν έτσι ώστε να υπάρξει συμφωνία μεταξύ Κολοκοτρώνη και Ελμάζ μπέη.

The French philhellene Rimbaud, who took part in the siege of Tripolitsa, wrote about him: "One of the most beautiful Turks I have ever seen. He was dressed in all the richness that characterizes the Albanian costume." (MARK MAZOWER, "THE GREEK REVOLUTION").

The agreement between the Greeks and Albanians

Στις 18 Σεπτεμβρίου 1821 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Ελμάζ μπέης έκλεισαν συμφωνία για την ασφαλή φυγή και διέλευση των Αλβανών από την Τριπολιτσά. Ο Γέρος του Μοριά είχε πολύ καλές σχέσεις από το παρελθόν με κάποιους Αλβανούς οπλαρχηγούς. Γράφει ο Mark Mazower: «…και έδωσε τώρα προσωπικό όρκο στον Ελμάζ μπέη – την μπέσα (η λ. είναι αλβανική, besa) που όλοι οι έντιμοι άνθρωποι της οθωμανικής βαλκανικής κοινωνίας αναγνώριζαν ως σημάδι ευγενούς χαρακτήρα και βάση αμοιβαίου σεβασμού – ότι εγγυόταν την επιστροφή στις εστίες τους μέσα από τις ελληνικές γραμμές».

Την άλλη μέρα ο μπέης έστειλε 13 μεγάλα σεντούκια με θησαυρούς για φύλαξη υπό την επίβλεψη του Κολοκοτρώνη. Ο Διονύσιος Κόκκινος αναφέρει ότι η αξία των θησαυρών αυτών υπολογιζόταν ανάμεσα σε τρία και τέσσερα εκατομμύρια γρόσια! Ο Ελμάζ μπέης ζήτησε στη συμφωνία εκτός από τους Αλβανούς να συμπεριληφθούν ο Κεχαγιάμπεης, ο καϊμακάμης, άλλοι επιφανείς Τούρκοι και τα χαρέμια των πασάδων, όμως οι Έλληνες αρνήθηκαν. Μάλιστα ο Ελμάζ προσφέρθηκε να δώσει αποζημίωση στους Έλληνες το ένα τρίτο από τους θησαυρούς των Τούρκων που θα ακολουθούσαν τους Αλβανούς. Άλλο ένα τρίτο θα κρατούσαν οι Αλβανοί και τα υπόλοιπα θα παρέμεναν στους Τούρκους. Οι βασικοί όροι της συμφωνίας προέβλεπαν ότι οι Αλβανοί θα αναχωρούσαν με τα όπλα και τα πράγματά τους και θα τους εξασφαλιζόταν η μετάβαση τους μέσω του Κορινθιακού Κόλπου στην Ήπειρο. Οι Έλληνες θα τους έδιναν ως εγγύηση για τη συμφωνία ομήρους ενώ οι Αλβανοί υποσχέθηκαν ότι δεν θα πολεμήσουν πάλι εναντίον των Ελλήνων.

The departure of Albanians from tripoli – Why Were some of them killed?

On September 23, 1821, the Greeks attacked Tripolitsa. The Albanians departed from the Kalavryta gate. Near it at the time of their departure was Anagnostis Diligiannis with warriors from Gortynia. His brother Theodorakis, who as we have seen had come to an initial agreement with the Albanians, died the previous day from the hardships. Anagnostis saw all the Muslims of Tripolitsa as guilty of this crime.

Όταν είδε τους Αλβανούς να αποχωρούν ένοπλοι έγινε έξαλλος. Ο θυμός του μεταδόθηκε και στους άνδρες του. Οι Γορτύνιοι επιτέθηκαν αμέσως εναντίον των Αλβανών σκοτώνοντας μερικούς και λαφυραγωγώντας άλλους, ενώ ταυτόχρονα και άντρες του Αναγνωσταρά ο οποίος ήταν εναντίον της συμφωνίας προσπάθησαν να τους παρεμποδίσουν. Οι Αλβανοί θεώρησαν ότι είχαν πέσει σε παγίδα στην οποία τους έσυρε ο Κολοκοτρώνης. Τον περικύκλωσαν με υψωμένα όπλα και του ζητούσαν ασφάλεια ενώ του είπαν πως ήταν έτοιμοι να χτυπήσουν τους Έλληνες αν συνεχιζόταν η επίθεση.

Ο Γέρος του Μοριά ακολουθούμενος πάντα από τους Αλβανούς κινήθηκε προς τους Γορτύνιους λέγοντας: «Αν θέλετε Έλληνες να βαρέσετε τους Αρβανίτες, σκοτώστε πρώτα εμένα. Ειδέ και είμαι ζωντανός να ξέρετε πως όποιος πρωτορίξει σε δαύτους, αυτόν θα πρωτοσκοτώσω». Η φωνή του Κολοκοτρώνη σταμάτησε τους άντρες του Δηληγιάννη και του Αναγνωσταρά και αποσοβήθηκε η ρήξη μεταξύ Ελλήνων και Αλβανών η οποία θα είχε ολέθριες συνέπειες. Όμως και πάλι οι Αλβανοί δεν ηρεμούσαν. Ζητούσαν από τον Κολοκοτρώνη τα χρήματα και τα πιστόλια που τους είχαν αφαιρεθεί νωρίτερα. Ένας Αλβανός μάλιστα ήθελε επίμονα την πιστόλα του. «Θέλεις να σου δώσω τη δική μου;»,απάντησε ο Κολοκοτρώνης και έβγαλε από τη θήκη της σέλας του αλόγου του ένα πιστόλι. Ο Αλβανός άπλωσε το χέρι του για να το πάρει αλλά τότε παρενέβη ο Ελμάζ μπέης που παρακολουθούσε έφιππος τη σκηνή. Οργισμένος για την ασέβεια του στρατιώτη του τράβηξε το σπαθί του και του χτύπησε το χέρι φωνάζοντας: «Τραβηχτείτε, καιρός για πιστόλια είναι τώρα; Δεν βλέπετε που κοντεύετε να χάσετε τα κεφάλια σας;»

Without further ado, the Albanians arrived by boat at the Trizonia islands in the Gulf of Corinth, after leaving the hostages they were holding from Tripolitsa and “replacing” them with Staikos and Karapanos on their way to Epirus. In fact, from Trizonia they sent a letter to Plapoutas in which they expressed their gratitude to Kolokotronis for respecting their, in fact, verbal, agreement and returning their valuables intact.

Spyridon Trikoupis writes: "The Albanians emerged unharmed and received their belongings from Kolokotronis undisturbed. They spent the night in their tents, released the locals they had taken with them when leaving the city, and left the next day under the protection of the Greeks who accompanied them to Vostitsa. From there they passed through Trizonia and continued on foot to Epirus."

Ο Γερμανός ιστορικός και ελληνιστή Gustav Hertzberg γράφει για τους Αλβανούς: «Οι δε Αλβανοί οίτινες απετέλουν έτι φάλαγγα σεβαστήν, κατ’ αρχάς μετέβησαν εις το σεράιον. Εντεύθεν ο Πλαπούτας οδήγησεν αυτούς μέχρι της πύλης των Καλαβρύτων, ένθα συνήντησεν αυτούς ο Κολοκοτρώνης και αναχαίτισε τους καταδιώκοντας Ελληνας. Ήγαγεν αυτούς μέχρι των Μυτίκων, ένθα μετά κόπου ηδυνήθη να περιστείλει την προς αιματοχυσία ορμήν στίφους παλληκαριών όπερ πολλοί εχθρικώς διακείμενοι προς τον Κολοκοτρώνην πρόκριτοι ηρέθιζον εναντίον των Αλβανών”.

The Elder of Morea writes in his Memoirs: "The Arvanites went out, took Koliopoulos, dragged him towards Mytikas, up to 2,500... I took Koliopoulos (note: one of the Greeks imprisoned in Tripolitsa) and gave them Giannakis Kolokotronis, Christakis and Vasilis Alonisthiotis. I put Koliopoulos in charge with 300 men to flush them out. So he took them to Kalavryta and Vostitza."

The Albanians left Tripoli almost unscathed

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναφέρεται στη σφαγή των αδελφών των Τούρκων Αλβανών στην Τριπολιτσά. Όπως είδαμε, κάποιοι λίγοι Αλβανοί σκοτώθηκαν από εξαγριωμένους Έλληνες μετά την αναχώρησή τους από την πόλη. Στη συνέχεια με τη μεσολάβηση του Κολοκοτρώνη έφτασαν σώοι και αβλαβείς στα χωριά τους. Ένα ακόμα ψέμα των Τούρκων καταρρίπτεται. Δυστυχώς η προκλητικότητά τους ξεπερνά πλέον κάθε όριο. Δεν αρκεί η ανασκευή και αποδόμηση των σαθρών ,έτσι κι αλλιώς, επιχειρημάτων τους. Χρειάζεται διαρκής επαγρύπνηση και εθνική ομοψυχία για να αντιμετωπίσουμε τυχόν περαιτέρω αποθράσυνση της γειτονικής χώρας που θα οδηγούσε σε πολύ σοβαρή κρίση τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Sources: Dionysios A. Kokkinos, “The Greek Revolution”, “Melissa” Publications

Mark Mazower, “The Greek Revolution”, alexandria Publications, 2021