Η συγκλονιστική υπόθεση της απαγωγής του Σπυρομήλιου από τους Οθωνούς και η εκτέλεση του στο Πήλιουρι από τους κομμουνιστές.
An extremely important report related to the events unfolding from the beginning to the end of the communist dictatorship in Northern Epirus, but also more broadly in the Albanian state, comes to light through a thorough investigation by Professor of History at the Ionian University, Mr. Dionysis Moschopoulos.
Drawing on the evidence of his research from the Archives of the Corfu Appeals Prosecutor's Office, he brings us face to face with the recent historical past of Himara, while awakening all those memories that concern a period of cruel revenge and torture. Specifically, he recounts the kidnapping and subsequent execution of Michalis (Milios) Spyromilios by a group of communists.
Εντός των δικογραφιών που άπτονται των πολιτικών εγκλημάτων, τα οποία έχουν αναχθεί σε εγκλήματα του κοινού ποινικού δικαίου, η συγκεκριμένη υπόθεση χαρακτηρίζεται ως μια «ανορθόδοξη» αντιμετώπιση. Ο ερευνητής ανάγει την υπόθεση στο Διεθνές Ποινικό Δίκαιο “stricto sensu”, επεξηγώντας πως πρόκειται για κανόνες των εσωτερικών δικαίων των κρατών που οριοθετούν την ποινική τους εξουσία σε σχέση με την αλλοδαπή.
At the end of the German occupation, in July 1944 in Corfu, Michalis Spyromilios from Himara, together with two of his compatriots, active members of EDES, fled to the island of Othoni to protect themselves from the hostility that prevailed within the Greek National Minority of Albania, regarding what its stance would be in the fight against the occupier.
At this point, it is worth mentioning that Michalis Spyromilios was the nephew of the well-known Chimarean fighter and liberator of Northern Epirus, Spyros Spyromilios.
As the investigation shows, guerrillas from a foreign state, members of the Albanian National Liberation Front (EAM), Greeks by origin, illegally invaded Greek territory, arrested him and transferred him to Albania, where he was executed. According to International Criminal Law, for the execution of Michalis Spyromiliou, the provisions of the Greek state were not applied and in essence it is a case of kidnapping.
Όπως αναφέρει η δικογραφία της υπόθεσης, στις 27-7-1944, επτά Έλληνες από τα χωριά της Χιμάρας, μέλη του ΕΑΜ Αλβανίας, μεταβαίνουν στο νησί των Οθωνών, στα βόρεια της Κέρκυρας, ούτως ώστε να συλλάβουν στο Μιχάλη Σπυρομήλιο και δύο ακόμη συμπατριώτες του. Η καταγωγή των απαγωγέων ήταν: οι τέσσερις από το χωριό Βουνό, ένας από Γκιλεκάτες – Δρυμάδες, ένας από Λιάτες και ένας αγνώστου καταγωγής. Αφού έφτασαν στο νησί, απαγόρευσαν στις βάρκες να βγουν για ψάρεμα από το λιμάνι και ζήτησαν από τον κοινοτάρχη των Οθωνών, να τους δείξει τα κρησφύγετα των τριών ομογενών. Σε περίπτωση που δεν τους βοηθούσε, τον απείλησαν λέγοντάς του πως θα τον απαγάγουν αυτόν και άλλους δέκα κατοίκους του νησιού, παίρνοντάς του ως ομήρους στην Αλβανία.
Αφού εντόπισαν και συνέλαβαν τον Σπυρομήλιο με τους δυο συναγωνιστές του, απέσπασαν ποσότητα εννέα δοχείων πετρελαίου που ήταν αποθηκευμένο για το φάρο του νησιού. Επειδή, ωστόσο,δεν ήταν δυνατή η μεταφορά ανθρώπων και φορτίου μόνο με τη βάρκα με την οποία είχαν αφιχθεί, επιτάχθηκε μία ακόμη βάρκα του νησιού με τον ιδιοκτήτη της και ξεκινούν με προορισμό τις Δρυμάδες Χιμάρας. Στη συνέχεια μετέβησαν στο χωριό Πήλιουρι όπου εκτελούν το Μιχάλη Σπυρομήλιο, ενώ τους άλλους δύο τους απελευθερώνουν.
Όπως όλα δείχνουν, πρόκειται για μια οργανωμένη στρατιωτική επιχείρηση μιας και γίνεται γνωστό – από μάρτυρες κατοίκους των Οθωνών – πως ένα μήνα πριν την εκτέλεση του Σπυρομήλιου, εννέα Έλληνες από την Αλβανία, με πρόσχημα την επισκευή της βάρκας τους, μετέβησαν στους Οθωνούς και συνέλλεγαν πληροφορίες σχετικά με τους τρεις συμπατριώτες τους που καταδίωκαν. Οι μαρτυρίες στο σύνολο τους, αναφέρονται στον πολιτικό χαρακτήρα της όλης επιχείρησης, δηλώνοντας πως η σύλληψη των τριών συμπατριωτών, αφορούσε τα αντίθετα πολιτικά τους φρονήματα.Συγκεκριμένα ο Μιχάλης Σπυρομήλιος αναφέρεται πως ήταν οπαδός του Ζέρβα και για λόγους ασφαλείας, τέσσερεις μήνες πριν τη σύλληψή του, πήγε στους Οθωνούς για να προστατευθεί.
As is known from the testimonies, the execution of Spyromilios is attributed to the Albanian EAM and to a trial that took place against him in Albania.
The stance that the Greek National Minority of Albania should take towards the Resistance front in the country was directly related to the EAM and the EDES of Greece. The Northern Epirusians founded the Northern Epirus Liberation Front as an offshoot of the EDES which wanted the Albanian minority to establish its own independent guerrilla units. While the Greek EAM supported the cooperation of the Greek guerrillas of the EEM with the Albanian EAM and the Communist Party of Albania.
The Himara region at that time had actively opposed the control of the resistance by the Albanian National Liberation Army, trying not to get involved and become a battlefield for the communists and the rival front known as the Balli Kombëtar. However, this effort failed and the Albanian National Liberation Army proceeded to execute important figures from Himara, members of MABI, G. Bolanos and G. Markos.
The main nucleus of the Greeks of Himara who were active within the Albanian EAM was the village of Vouno. On the other hand, the efforts of the Greeks of Himara to maintain contact with EDES continued. Thus, in May 1944, a delegation from the villages of Himara arrived in mainland Greece via Corfu, in order to establish contact with EDES. This period coincides with Spyromilios' stay on the island of Othoni.
What were the criminal proceedings of the case?
From the moment the three Greeks were kidnapped by the kidnappers, the process of taking statements began. On August 9, 1944, they gave statements to the head of the Othon Gendarmerie Station based in Sidari. Among those who testified were the community leader of Othon, the owner of the boat that was forced to transport the three to Albania, and another resident of the island.
Στις 11 Αυγούστου του 1944 εστάλη η δικογραφία στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Κέρκυρας με τις κατηγορίες της αρπαγής και της ληστείας, ενώ μετά την απελευθέρωση του 1945,στις εκ νέου καταθέσεις των ατόμων που κατέθεσαν και τον Αύγουστου του 1944, για πρώτη φορά αναφέρεται η πληροφορία πως ο «Μιχάλης Σπυρομήλιος δολοφονήθηκε έπειτα από δίκη η οποία έγινε στην Αλβανία». Ενώ κατά τις 13 Οκτωβρίου του 1945 απεστάλη έγγραφο προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κέρκυρας που ανέφερε ότι ο Σπυρομήλιος εκτελέσθηκε από το Κομμουνιστικό Κόμμα Αλβανίας μαζί με τους άλλους δύο απαχθέντες τους οποίους χαρακτήριζε ως αντικομμουνιστές.
Σε μετέπειτα συμπληρωματικές έρευνες του Εισαγγελέα Εφετών και τα λοιπά αρμόδια όργανα έγινε γνωστό πως ο Μιχάλης Σπυρομήλιος ήταν κάτοχος της ελληνικής ιθαγένειας, ωστόσο η έρευνα που διενεργήθηκε για το θέμα έγινε μετά το πέρας κάποιον ετών. Παρόλα αυτά αποτελούσε ένα ακόμη θύμα του στυγνού κομμουνιστικού καθεστώτος της Αλβανίας. Από την άλλη το θέμα της ελληνικής ιθαγένειας στους γηγενείς Έλληνες του σημερινού αλβανικού κράτους αφορά και εκείνες τις περιπτώσεις μεροληψίας, όπου το κράτος δε συμπεριφέρεται ως πρέπει και θεωρεί τους Έλληνες εχθρούς, ενώ απ’ την άλλη με τα σημερινά δεδομένα η ελληνική ιθαγένεια που αποδίδεται στους Βορειοηπειρώτες μαζί με την αλβανική, αφορά τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα των ανωτέρω στη γη τους.
Κατά την αξιολόγηση επί τη δικογραφία της απαγωγής των τριών Ελλήνων της Αλβανίας και της εκτέλεσης του Μιχάλη Σπυρομήλιου ο κ. Μοσχόπουλος διαπιστώνει συμπερασματικά πως η νομική βάση της δίωξης στηρίζετε στο «κοινό ποινικό δίκαιο» χωρίς να διερευνώνται εκείνα τα ζητήματα που μπορεί να αφορούν τις τότε πολιτικές και διεθνείς πτυχές της διωκόμενης πράξης. Επίσης η «σιωπή» της δικογραφίας εναρμονίζεται με τις επιλογές της ελληνικής δικαιοσύνης να υποβαθμίσει οτιδήποτε αφορούσε ζήτημα δίωξης των Αριστερών για εκτελέσεις που έπραξαν κατά την κατοχή, αλλά και κατά τον Εμφύλιο του 1944.
Επιπλέον η ελληνική δικαιοσύνη αρνείται να αξιολογήσει νομικά κατά πόσο έγινε παραβίαση του εδάφους της από ξένη αντιστασιακή οργάνωση κατά την γερμανική κατοχή και το νομικό πλαίσιο που έθετε έξω από την προστασία του, όσους είχανε αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια μετά την ίδρυση του αλβανικού κράτους. Χαρακτηριστικά αναφέρει:
«Thus, on the one hand, the Greek state encouraged those who had acquired Greek citizenship to also retain Albanian citizenship, in order to prevent the population of the Greek minority in Albania from decreasing, and on the other hand, the Albanian state "targeted" those who held Greek citizenship alongside Albanian citizenship.»
Source: A case of International Criminal Law stricto sensu from the Archives of the Corfu Appeals Prosecutor's Office The kidnapping and execution of Michalis Spyromiliou in the summer of 1944. Dionysis Moschopoulos.
**The research data was published on our website with the consent of Mr. Moschopoulos.
