In January 1990, after the end of Nicolae Ceausescu's dictatorship in Romania, and amidst the extremely difficult situation that prevailed in Albania after the era of Enver Hoxha, the Central Committee of the Party of Labor of Albania (PPSH) met. Although it refused to accept political pluralism, it took a first small step towards relaxing domestic policy, allowing rural families to keep two male lambs.
About four months later, in April 1990, amidst the rapid developments in Eastern Europe, the 10th Plenary Session of the Central Committee of the PPSH was held, where, under the growing pressure of events, the death penalty for the crime of illegal border crossing was abolished in Albania and it was decided to reopen the Ministry of Justice, an institution that had been forgotten for a long time.
Στα τέλη Ιουνίου του 1990, ο φόβος των πολιτών άρχισε να υποχωρεί. Νεαροί πολίτες γκρέμισαν το προστατευτικό τοίχο της Ιταλικής Πρεσβείας, εισήλθαν στο κτίριο και ζήτησαν πολιτικό άσυλο. Στις 4 Ιουλίου ξέσπασαν μαζικές διαδηλώσεις, οι πύλες των ξένων πρεσβειών άνοιξαν και πλήθος κόσμου ζήτησε καταφύγιο για να φύγει από τη χώρα. Στις 12 Δεκεμβρίου του 1990, ο τελευταίος κομμουνιστής Πρόεδρος της Αλβανίας, ύστερα από ισχυρή εσωτερική και εξωτερική πίεση, ανακοίνωσε την αποδοχή του πολιτικού πλουραλισμού, σηματοδοτώντας το τέλος της κομμουνιστικής δικτατορίας. Στις 20 Φεβρουαρίου του 1991, διαδηλωτές στην κεντρική πλατεία των Τιράνων απομάκρυναν το άγαλμα του Ενβέρ Χότζα.
In the first multi-party elections on March 31, 1991, in the constituency where President Ramiz Alia was running, an unknown engineer won. Thus, the cycle of oppression and fear was closed in Albania, leaving behind a heavy past: prisons, forced labor camps, poverty, cynicism and hatred. The consequences would accompany the Albanian people for many decades, on their path to democracy.
Ο Ρώσος συγγραφέας και διανοούμενος Γεβγένι Γιεβτουσένκο είχε δηλώσει ότι συγκλονίστηκε όταν επισκέφθηκε την Αλβανία, προσθέτοντας πως οι συνέπειες της δικτατορίας εκεί θα μπορούσαν να συγκριθούν μόνο με εκείνες της Καμπότζης. Κατά την περίοδο της διακυβέρνησής του, ο Ενβέρ Χότζα επιδίωξε να καταργήσει κάθε αξία που είχε κληρονομήσει ο αλβανικός λαός στο πέρασμα των αιώνων, καταστρέφοντας την ιδιοκτησία, περιορίζοντας την ελεύθερη παραγωγή, καταστέλλοντας κάθε μορφή ελεύθερης σκέψης και εξαλείφοντας προσωπικότητες που συνδέονταν με την εθνική κληρονομιά. Στην κορύφωση της εξουσίας του, επιχείρησε να καταστείλει ακόμα και το θρησκευτικό αίσθημα των ανθρώπων, προσπαθώντας να τοποθετήσει τον εαυτό του ως τον μόνο αδιαμφισβήτητο ηγέτη της χώρας.


ρε φίλε, τι φάση κι αυτή τότε στα βαλκάνια με τις αλλαγές! ποιος το περίμενε τόση κίνηση. ενδιαφέρον τι γινόταν.
πόσο δύσκολες εποχές ήταν τότε. αυτή η μετάβαση πάντα μου προκαλεί προβληματισμό. πόσα άλλαξαν μέσα σε λίγα χρόνια.
Δύσκολη εποχή με μεγάλες αλλαγές. Φαντάζομαι πόσο περίπλοκα ήταν τα πράγματα τότε, για τους ανθρώπους.
Πάλι τα ίδια; Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί ασχολούνται τόσο με αυτά τα θέματα. Η ιστορία επαναλαμβάνεται, έτσι δεν λένε; Άσε, βαρέθηκα.
ρε φίλε, περίεργη περίοδος τότε με τις αλλαγές εκεί. δύσκολα πράγματα, ε; τι έγινε μετά;
ρε φίλε, εκεί γύρω στα ’90, αυτή η χώρα είχε τα δικά της. όλοι τρέχανε, αυτοί κάπως πίσω. περίεργα.
Ti pragmata einai ayta? Panta lene psimata gia to tote. Den itan etsi i Alvania mas. Ayta den einai alitheia.
Αχά, χαλάροσε το κομάτι εκεί πέρα μετά τον Ρουμάνο; Βολική η αλλαγή, μην τους πάρουν και σηκώσουν. Όλα για τα συμφαιροντά τους.
Αυτή η ‘αλλαγή’ εκεί, ιστορίες για να ‘χουμε να λέμε. Πάντα τα ίδια συμφέροντα κρύβονται πίσω από κάθε ‘επαναστάση’, δεν γελιέμαι πια.
re paidia ti eixe ginei tote se ekeini ti xora den to xereis kaneis poly skliro to perasma meta ton enver
Ti kako auto to arthro. H Aλβανία upoferane, oxi gia xalarwsh legane. Den kserete ti perasame ekeina ta xronia.
Η καθυστερημένη μετάβαση των Τιράνων, εν μέσω ευρύτερων αναταραχών, αποκάλυψε τις εσωτερικές δυναμικές της μεταψυχροπολεμικής εποχής στην περιοχή.
Τι να πεις τώρα για την μετάβαση εκείνη; Πάντα κάτι γίνεται και πάντα καταλήγει στα ίδια. Το έργο το έχουμε ξαναδεί.