The struggle of Bishop Panteleimon Of gjirokastra for Northern Epirus

Bishop Panteleimon of Gjirokastra (July 9, 1890 – May 24, 1969), born Christos Kotokos, was a clergyman, theologian, scholar, and one of the leading figures of northern Epirus Hellenism in the post-war period.

Γεννήθηκε στην Κορυτσά και φοίτησε σε σχολεία της πατρίδας του. Υποστηρίζεται η άποψη πως σε εφηβική ηλικία συμμετείχε στον Μακεδονικό Αγώνα. To 1906, έπειτα από μέριμνα του συγγενή του, μητροπολίτη Μηθύμνης Στέφανου, μετέβη για σπουδές στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης τις οποίες ολοκλήρωσε το 1913. Αργότερα, επέστρεψε στην πατρίδα του και δίδαξε Θρησκευτικά και Ιστορία ως καθηγητής στο Μπάγκειο Γυμνάσιο Κορυτσάς. Σε αυτή τη θέση παρέμεινε ως το 1920 όταν οι αλβανικές αρχές απαγόρευσαν τη λειτουργία του γυμνασίου. Ο Παντελεήμων όμως, παρέμεινε στην Κορυτσά όπου ανέπτυξε δράση σε πολιτιστικά, πολιτικά, θρησκευτικά και εκπαιδευτικά ζητήματα ενώ διετέλεσε ιεροκήρυκας σε ναό της πόλης. Ενδιάμεσα, είχε καταταγεί το 1915 στον ελληνικό στρατό ως ιεροκήρυκας στο 46ο Σύνταγμα που κατείχε την πόλη της Κορυτσάς.

The oldest shipwreck ever discovered is located in Dokos

In 1923 and 1929 he suffered persecution for refusing to recognize the autocephaly of the Orthodox Church of Albania due to the uncanonical manner in which it became autocephalous. From 1931 to 1937 he studied Law and Political Science at the University of Athens.

In addition to Greek, he was knowledgeable in English, German, Russian, Italian, Turkish, French and Albanian.

In 1937, following an agreement between the Orthodox Autocephalous Church of Albania and the Ecumenical Patriarchate, Kotokos, who until then had been a theologian, was initially ordained a priest and then Metropolitan of Gjirokastra, a position he maintained until the withdrawal of the Greek army from the region, after the Greco-Italian War and the German invasion of Greece (April 1941), when he was forced to withdraw from Gjirokastra along with the Greek troops.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του, χαρακτηρίστηκε για τις ενέργειές του ενάντια στη διείσδυση της Ουνίας στην Αλβανία τον Αύγουστο του 1939, για την προσπάθεια ανύψωσης του ηθικού της ελληνικής μειονότητας καθώς και για την τάση του να εμποδίζει τους μικτούς γάμους μεταξύ ορθοδόξων και μουσουλμάνων. Παράλληλα, προσπάθησε να διασφαλίσει τη σημαντικής έκτασης εκκλησιαστική και μοναστηριακή περιουσία της επισκοπής του, ανανέωσε τα χρησιμοποιούμενα εκκλησιαστικά βιβλία, ίδρυσε νέους ναούς, μετέφρασε διάφορα έργα εκκλησιαστικών συγγραφέων στα αλβανικά, συγκέντρωσε διάφορα χειρόγραφα και κειμήλια με σκοπό τη δημιουργία εκκλησιαστικού μουσείου και ίδρυσε γυναικείο ορθόδοξο σύνδεσμο.

For his action in favor of the Greek minority, Panteleimon was already characterized at that time as a man of Greek propaganda, as a result of which he was placed under surveillance by the Albanian authorities.

Κατά τη διάρκεια της κατοχής συμμετείχε σε κατασκοπευτικές οργανώσεις της Εθνικής Αντίστασης. Το 1943 έγινε πρόεδρος της «Κεντρικής Επιτροπής Βορειοηπειρωτικού Αγώνα» ( θέση που κράτησε μέχρι το θάνατό του ) και το 1945 της «Κεντρικής Επιτροπής Ελληνικών Δικαίων». Στις 18 Νοεμβρίου 1945, στα πλαίσια του Βορειοηπειρωτικού ζητήματος οργάνωσε στην Αθήνα, μια ογκώδη διαδήλωση με συμμετοχή 100.000 με 150.000 ατόμων. Στις 21 Ιουνίου 1946 συμμετείχε μιλώντας σε παρόμοια συγκέντρωση στη Θεσσαλονίκη. Για τη δράση του σχετικά με το βορειοηπειρωτικό ζήτημα η, ελεγχόμενη από την κυβέρνηση, σύνοδος της ιεραρχίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας, τον Ιούλιο του 1945 κατηγόρησε τον Παντελεήμονα για προδοσία και παράλληλα τον καθαίρεσε από τη θέση του επισκόπου Αργυροκάστρου. Συν τοις άλλοις, οι αλβανικές αρχές επέβαλαν ποινή φυλάκισης και στον αδελφό του.

Το 1946, ο Παντελεήμων έλαβε μέρος στο Διεθνές Συνέδριο Ειρήνης στο Παρίσι και το 1947 στη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. ως βοηθητικό μέλος της ελληνικής αποστολής. Παράλληλα, πέραν του βορειοηπειρωτικού ζητήματος, δραστηριοποιήθηκε και στο ζήτημα της Κύπρου. Από το 1954 μέχρι και το θάνατό του, διετέλεσε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Εστίας Θεολόγων της Χάλκης. Ήταν επίσης μέλος του φιλολογικού συλλόγου «Παρνασσός», της Ελληνικής Αρχαιολογικής Εταιρείας και του Συνδέσμου Ελλήνων Λογοτεχνών.

His various studies on religious and historical subjects were published in magazines and newspapers. For his contribution, he was honored with the Brigadier General of Phoenix.

Panteleimon died on May 24, 1969 in Athens. His funeral took place two days later in the presence of a large crowd of people and dignitaries, including the Minister of Education and Religious Affairs, Theophylactos Papakonstantinou, representatives of the Armed Forces, the Archbishop of Athens, Ieronymos I, etc. In fact, honors were paid by a military contingent and a military band.

On February 27, 1968, Panteleimon, through his will, donated his personal library to the Society of Epirus Studies. In this way, he was declared a donor and benefactor of the National Library of Greece. The National Library of Greece, in order to honor the religious, national and spiritual work of Panteleimon, erected a bust of him in the park of Ioannina.