112 years since the Northern Epirus Struggle for Autonomy

The people of Epirus, during their centuries-long historical course, have to show numerous struggles and unimaginable sacrifices, for the acquisition of their freedom and the preservation of their national heritage. After the liberation of Ioannina and Epirus in 1913, the inhabitants of the Northern Epirus Department continued their struggles even after the victorious wars, after they were condemned by the powerful of Europe to be subject to a tyrant more hateful than the Turks.

The Unified Continent was divided into Southern and Northern Epirus, fictitious and ahistorical terms, a creation of the anti-Hellenic diplomacy of the six Great Powers and mainly Italy and Austria-Hungary, which, in the name of their own interests, strangled our national rights in areas that, ethnologically, historically, legally and religiously, belong to the Greek territory.

Τα φονικότερα όπλα στην Αρχαία Ελλάδα

This unprecedented and original separation took place when the Great Powers signed and implemented the shameful "Florence Protocol" (December 17, 1913), which also constitutes the beginning of the suffering of this part of Epirus.

The London Ambassadorial Conference (7 Dec. 1912) by its decision recognized the Autonomy of Albania and in London (13 May 1913) a "Protocol on the Independence and Organization of Albania" was signed, and an International Boundary Commission (IOC) was assigned the task of demarcating the borders between Greece and Albania.

Although the northern mainland part was liberated by the Greek army, unfortunately, it was handed over to the Albanians by the European "judges". Areas that gave Greece its greatest national benefactors, who helped with blood, money and education in the establishment and restoration of the Greek State, are forced to be cut off from the national core, their natural bed, and be subordinated to an uncivilized people.

Μπροστά στο διεθνές έγκλημα που διαπράχθηκε, και μετά μάλιστα από την εγκατάλειψη της επίσημης Ελλάδας, ξέσπασε η αγανάκτηση των Ηπειρωτών. Δοκιμάστηκε το αίσθημα της εθνικής τους συνείδησης και έκριναν ότι ήταν αποκλειστικό τους δικαίωμα να αποφασίσουν για την τύχη τους. Ο Βορειοηπειρωτικός Ελληνισμός θυσιαζόταν στα ιδιοτελή ξένα συμφέροντα και δεν ήταν δυνατό να δεχτεί μια τέτοια άδικη μεταχείριση υπέρ της Αλβανίας, για την οποία ο ίδιος ο υπουργός των Εξωτερικών της Ιταλίας Σαν Τζουλιάνο, είχε γράψει ότι οι Αλβανοί ήταν «ορδή και στίφος, άγριο και αρπακτικό».

The Greek populations of the regions of Gjirokastra, Delvinos, Agioi Saranda, Premet, Himara, Erseka and Koritsa, decide on armed resistance. They assign the leadership of the Struggle to the prominent Epirote Georgios Christakis Zografos, from Kestorati, Gjirokastra, a personality of international prestige, who resigns from the position of General Secretary of Epirus and places himself at the service of his homeland of origin.

Georgios Zografos Arrives in gjirokastra And on february 15, 1914, He forms the provisional Government of "Autonomous Epirus". On February 17, 1914, below gjirokastra, on The drino River, the flag of Autonomy is Raised with the double-headed eagle and in the middle the initials "A.H." Autonomous Epirus.

Η προσωρινή Κυβέρνηση, με Πρόεδρο τον Γεώργιο Ζωγράφο και μέλη του Μητροπολίτες, Δρυϊνουπόλεως Βασίλειο, Κοριτσάς Γερμανό και Βελλάς και Κονίτσης Σπυρίδωνα, κηρύσσει την Ανεξαρτησία της Βορείου Ηπείρου και καλεί τους πολίτες σε νέες θυσίες για την προάσπιση, την ακεραιότητα και την ελευθερία της βορειοηπειρωτικής γης. Τα σώματα των «Ιερολοχιτών» που συγκροτήθηκαν είναι αποφασισμένα να δώσουν το αίμα τους παρά να δεχτούν την υπαγωγή τους στην Αλβανία. Τους Ιερολοχίτες τους πλαισιώνουν εθελοντές από το Άγιο Όρος, την Κρήτη, την Κύπρο και από Ηπειρώτες του Εξωτερικού. Το κίνημα παίρνει πανελλήνιες διαστάσεις. Οι Έλληνες συγκλονίστηκαν από εθνικό παλμό και από όλη την επικράτεια σπεύδουν να συντρέξουν τους αγωνιζόμενους συμπατριώτες τους.

Ο υπέρτατος Αγώνας αρχίζει. Στο Αργυρόκαστρο, στη Χιμάρα, στην Πρεμετή, στην Κοριτσά, μετά από σφοδρές φονικές μάχες, ο Αυτονομιακός στρατός απωθεί τους Αλβανούς. Σ’ αυτές τις κρίσιμες ώρες τα γυναικόπαιδα αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες και κοπαδιαστά φτάνουν στα Γιάννινα. Βιβλικές στιγμές, που μας θυμίζουν τα γεγονότα της Πρωτοχρονιάς του 1991, όταν και πάλι οι Βορειοηπειρώτες ομαδικά εγκαταλείπουν τον «παράδεισο του Εμβέρ Χότζα» και ικέτες έρχονται στη Μάνα πατρίδα.

In both cases, the uprooted and impoverished refugees, crossing the borders, face other kinds of difficulties… in the fields of operations in the Northern Epirus area, the struggle continues with unabated intensity. The battles reach their peak and the uncertainty about the outcome of the struggle in a few months turns into triumph. The Albanians retreat on all fronts. The Northern Epirus land is liberated. Northern Epirus, after the triumphant Struggle, belongs to the Epirotes.

The Great Powers, who agreed and adopted the demarcation of the border line proposed by Italy, see their fragile edifice collapsing and seek a new solution. The triumphant victories of the Epirusians resulted in the signing of the "Corfu Protocol" (5/17 May 1914), which recognized the independence of Epirus and ensured broad Autonomy in the regions of Northern Epirus.

Με τις συμφωνίες αυτές αναγνωριζόταν ο ελληνικός χαρακτήρας της Βορείου Ηπείρου και το δικαίωμα να αυτοδιοικείται. Αυτονομία με ειδική διοικητική οργάνωση, με δικούς της αντιπροσώπους στην Αλβανική Βουλή, με επίσημη γλώσσα την ελληνική και με δικαίωμα να διατηρεί δική της χωροφυλακή. Δυστυχώς τα γεγονότα που ακολούθησαν δεν δικαίωσαν τους πόθους των Βορειοηπειρωτών. Παρέμειναν αλβανοκρατούμενοι. Η μοίρα του επεφύλασσε να ζήσουν κάτω από τη στυγνή δικτατορία του Χότζα και να υποστούν ανήκουστες διώξεις και πρωτοφανείς κατατρεγμούς.

112 years have passed since the declaration of the Autonomous Struggle of Northern Epirus, in February 1914. Memories, old and recent, stir within me and motivate me to say with courage that, unfortunately, regarding the Northern Epirus issue, we are still at the beginning...

Nikos Ifantis / Morning Speech