Στις 12 Δεκεμβρίου 1994, πριν από 30 χρόνια, εκοιμήθη ο Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης κυρός Σεβαστιανός (Οικονομίδης). Είχε εκλεγεί Μητροπολίτης το 1967 και έδρα της Μητροπόλεως (όπως και σήμερα) ήταν το ιστορικό Δελβινάκι, αλλά και η ευλογημένη από τον Άγιο Παϊσιο Κόνιτσα. Εργάσθηκε ακαταπόνητα για την πνευματική οικοδομή της μικρής σε έκταση και πληθυσμό Μητροπόλεώς του. Έμεινε στην Ιστορία ως ο αγωνιστής για τα δικαιώματα των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου, οι οποίοι τότε καταπιέζονταν αφόρητα από το αθεϊστικό ολοκληρωτικό καθεστώς του Εμβέρ Χότζα και του Ραμίζ Αλία.
As a small tribute to his memory, I present some data on the historical and ethnological significance and documentation of the term: Northern Epirus. The topic often comes up due to the provocative statements of Albanian Prime Minister Enri Rama, who is bothered by this particular term.
I would like to clarify, therefore, that Greece is a country that respects its borders and desires friendship and good neighborliness with all neighboring countries. However, we demand respect for our History and the Human Rights of our compatriots living in neighboring countries.
Η Ήπειρος κατοικείται αρχαιόθεν από Έλληνες και οι κάτοικοι του βορείου τμήματος της Ηπείρου δεν διαφέρουν στη διάλεκτο, στις ενδυμασίες, στα τραγούδια, στις παραδόσεις κσι στους αγώνες από τους κατοίκους του νοτίου τμήματος της Ηπείρου. Από την αρχαιότητα μέχρι τον Δεκέμβριο του 1913 η Ήπειρος ήταν ενιαία. Η χρήση του όρου Βόρειος Ήπειρος άρχισε από το 1913, όταν η Ιταλία και η τότε Αυστριακή Αυτοκρατορία αποφάσισαν να δημιουργήσουν το κράτος της Αλβανίας μετά την ήττα και απόσυρση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τα Βαλκάνια. Οι Μεγάλες Δυνάμεις πίεσαν αφόρητα την Ελλάδα να αποσύρει τον Ελληνικό Στρατό, ο οποίος είχε απελευθερώσει το 1912-13 ολόκληρη την ενιαία Ήπειρο. Με τη διακοίνωση της 31 Ιανουαρίου/13 Φεβρουαρίου 1914 προς την Ελληνική Κυβέρνηση απείλησαν ότι αν η Ελλάς επιμείνει να διατηρήσει τη Βόρειο Ήπειρο, δεν θα επικυρωθούν υπέρ των ελληνικών συμφερόντων τα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Ο Πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος αναγκάσθηκε να αποσύρει τον Στρατό μας από το Αργυρόκαστρο, τη Χειμάρρα και την Κορυτσά για να κατοχυρώσει τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο και άλλα νησιά. Με το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας στις 17.12.1913 είχε ήδη χαραχθεί η συνοριακή γραμμή μεταξύ της Ελλάδος και του νέου πλέον κράτους της Αλβανίας. Το βόρειο τμήμα της Ηπείρου με πολυάριθμο ελληνικό πληθυσμό παραχωρήθηκε στο νέο βαλκανικό κράτος.
Historically, this entire region was called epirus. The Koinon Of the Epirotans (Epirotes) in the hellenistic period was based in Phoenicia near saranda, That Is, in the northern part of Epirus.
On the 6ththe in the 1st century AD, the Byzantine historian Procopius, in his work "On Wars", writes that those who lived as far as Epidamnus (today's Dyrrachium in Albania) "are Greeks, called Epirotes".
The Greeks of the northern part of the unified Epirus took part in all the national struggles. Saint Cosmas the Aetolian was martyred there in 1779. Greek education and printing developed there, centered on the historic Moschopolis during the 18th century.the century. Many fighters of 1821, such as Hatzimichalis Dalianis and others, as well as many National Benefactors such as Evangelis Zappas, came from there.
In February 1914, the Greeks of Northern Epirus raised the Greek flag with the double-headed eagle in the center and began, led by the clergy, the Autonomy Struggle without the official support of the Greek government. Single-handedly, they defeated the Albanian forces and won a form of Autonomy within the Albanian borders.
Αξιζει να θυμηθούμε, λοιπον, ότι η Αλβανία έχει υπογράψει στις 17.5. 1914 το Πρωτόκολλο της Κερκύρας με αντισυμβαλλόμενη όχι την Ελλάδα, αλλά την κυβέρνηση της Αυτονόμου Ηπείρου. Το Πρωτόκολλο υπεγράφη και από τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής, στις οποίες περιλαμβάνονταν η Ιταλία και η Αυστριακή Αυτοκρατορία, οι δύο προστάτιδες του νέου αλβανικού κράτους. Με τη διεθνή αυτή συμφωνία η Αλβανία αναγνώριζε τον ελληνικό χαρακτήρα του πληθυσμού των Νομών Αργυροκάστρου και Κορυτσάς και δεχόταν να ονομάζει τους κατοίκους της περιοχής «Ηπειρώτες» και όχι Αλβανούς. Επίσης με το Πρωτόκολλο η Αλβανία δεχόταν ότι η εκπαίδευση, η Εκκλησία, η αυτοδιοίκηση και η αστυνομία στους δύο αυτούς Νομούς πρέπει να ελέγχονται από την ελληνική εθνική κοινότητα.
So, since Albania has recognized with its signature the designation "Epirotes" for the Greeks of the region, why do Mr. Rama and some others consider the term "Northern Epirus" to be annoying? Do they mind the geographical designation, which conveys the historical truth?
Today, the Greeks of Northern Epirus are under unacceptable pressure to be forced to leave their homeland. In September-October 2023, the census of the population and ethnic-religious groups in Albania was carried out. The Greek National Minority is presented as deliberately and artificially shrunk numerically.
The Democratic Union of the Greek National Minority OMONIA, in its relevant announcement, states, among other things:
“Δεδομένου ότι είχαμε από καιρό πριν ξεκινήσει, κατά τη διάρκεια της εξέλιξης της φάσης συλλογής και καταχώρησης των στοιχείων, εκφράσει της ανησυχίες μας για το που αποβλέπει η διαδικασία Απογραφής, σε ότι αφορά την Εθνική Ελληνική Μειονότητα, δεν μας εκπλήσσει το αποτέλεσμα που η πολιτεία ανακοίνωσε. Το απορρίπτουμε διότι η διαδικασία υπήρξε διαβλητή και για άλλη μια φορά αποβλέπει σε πολιτικές τεχνητής συρρίκνωσης του δυναμικού της ΕΕΜ και επί το πλείστον στη διαιώνιση πολιτικών διακρίσεων, καταπίεσης και αφανισμού της, ιδιαίτερα σε συγκεκριμένες περιοχές και συνιστώσες της που η πολιτεία αυθαίρετα αρνείται να τις καταχωρήσει ως τέτοιες”.
Θυμίζω ότι ανακριβής καταγραφή εις βάρος του Ελληνισμού είχε πραγματοποιηθεί και στην αλβανική απογραφή του 2011. Τότε η ΟΜΟΝΟΙΑ ζήτησε από τους Έλληνες να μην λάβουν μέρος, διότι δεν υπήρχαν εγγυήσεις αντικειμενικότητας. Μάλιστα η ΟΜΟΝΟΙΑ είχε διοργανώσει δική της απογραφή του Ελληνισμού της Αλβανίας και ο αριθμός έφθασε στους 287.000 που απογράφηκαν. Πιστεύω ότι οι Έλληνες υπήκοοι Αλβανίας είναι περισσότεροι. Πάντως δεν είναι τόσοι όσοι εμφανίζονται στις επίσημες αλβανικές απογραφές.
The problem, therefore, is not the use of the historical term: Northern Epirus, but the oppression of Hellenism by all Albanian governments at various times. An objective new census must be conducted, with European observers, so that we know how many Greeks and how many Orthodox Christians are in Albania. How can we protect an existing minority if we do not know its real size and the exact places in which it resides?
To honor the memory and struggles of the late Metropolitan Sebastian of Dryinoupolis, Pogoniani and Konitsa, we must know, promote and teach correctly the history, the Orthodox Christian Tradition and the contribution of Hellenism in Northern Epirus.
Konstantinos Holevas Political Scientist
C.E. PIRAEUS CHURCH, December 2024

Το Πρωτόκολλο της Κερκύρας είναι ένα κείμενο το οποίο έχει περιπέσει σε αχρησία (κατά δήλωση του Έλληνα πρόξενου στην Κορυτσά Θεόδωρου Οικονόμου-Καμαρινού). Οι δε κυβερνήσεις που το υπέγραψαν, κατέπεσαν. Υπάρχουν όμως και μερικές άλλες συνθήκες/πρωτόκολλα. Ας δούμε όμως μερικές από ατυές;
Με το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας της 17/12/1913, οι Βόρειες περιοχές της Ηπείρου μετονομάστηκαν «Νότιος Αλβανία», οι δε Έλληνες Ηπειρώτες «Ελληνική Μειονότητα».
Στις 9/11/1921, η Πρεσβευτική Διάσκεψη αποφάσισε την οριστική ενσωμάτωση της Β. Ηπείρου στην Αλβανία. Η απόφαση υπογράφτηκε από τους αντιπροσώπους των κυβερνήσεων Μ. Βρετανίας, Ιταλίας, Γαλλίας και Ιαπωνίας.
Η οριστική επιδίκαση της Β. Ηπείρου στην Αλβανία, επικυρώθηκε στις 27/11/1925 με το Δεύτερο Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας, που υπογράφτηκε από τους: Στρατηγό Pietro Cazzera (Ιταλός), Συνταγματάρχη I.A. Ordioni (Γάλλος), Αντισυνταγματάρχη F. Giles (Βρετανός) και τον Έλληνα Αντισυνταγματάρχη Χρήστο Αβραμίδη.